NEN-EN-IEC 61439

Laagspanningsschakel- en verdeelinrichtingen
(bron: Helukabel)

Vanaf 1 november 2014 wordt de oude norm IEC 60439 voor Laagspanningsschakel- en verdeelinrichtingen ingetrokken, en is de IEC 61439 als enige internationale norm nog van toepassing. Tot die tijd blijven de oude en de nieuwe norm nog naast elkaar bestaan.

Nieuwe IEC standaard Titel Vorige IEC standaard
61439-1 Algemene regels 60439-1
61439-2 Vermogensschakel- en verdeelinrichtingen voor geïnstrueerde personen 60439-1
61439-3 Verdeelborden bedoeld voor bediening door ondeskundig personeel 60439-3
61439-4 Bijzondere eisen voor bouwkasten 60439-4
61439-5 Inrichtingen bestemd voor verdeelkasten in openbare netwerken 60439-5
61439-6 Railverbindingssystemen (snelbusverkeer) 60439-2
61439-7 Inrichtingen voor specifieke toepassingsgebieden zoals jachthavens, kampeerterreinen, marktplaatsen, laadstations voor elektrische voertuigen

De nieuwe norm is bedoeld om o.a. zo veel mogelijk ontwerpregels en eisen die gelden voor schakel en verdeelinrichtingen voor laagspanning (SCHAKELINRICHTINGEN) te harmoniseren en te komen tot uniforme eisen en een uniforme verificatie voor SCHAKELINRICHTINGEN en te voorkomen dat verificatie op grond van andere normen noodzakelijk is. Om te voldoen aan de nieuwe norm zijn type-tests vervangen door een ontwerpcontrole die kan worden uitgevoerd op de drie volgende equivalente en alternatieve methoden: testen, berekening/meting en toepassingen van ontwerpregels.

De gevolgen voor de bekabeling

Een belangrijk verschil bij de nieuwe norm IEC 61439-1 zit in de bepaling van de warmteontwikkeling in de kasten en de ontwikkelde testen en simulaties hiervoor, en daarmee samenhangende materiaaltesten van de componenten. Voor de bekabeling betreft dit o.a. de hittebestendigheid.

Deze verscherpte eisen met betrekking tot die warmteontwikkeling heeft ook gevolgen voor de installatievereisten. Zo wordt o.a. gesteld dat geleiders die twee aansluitingen met elkaar verbinden, geen tussenliggende las mogen bevatten, bijv. huls, klem of soldeerverbinding. Elke verbinding zorgt namelijk voor een bepaalde weerstand en dus ook warmteontwikkeling. Ook is het aansluiten van twee of meer geleiders op één aansluitklem uitsluitend toegelaten wanneer de aansluitklemmen daarvoor zijn ontworpen, daarmee overbelasting te voorkomen. Tevens dient de minimale buigradius van de kabel gerespecteerd te worden, wat anders tot grotere warmte uitstoot resulteert.

Maar het meest significante verschil met betrekking tot de warmteontwikkeling is wel de maximale belastbaarheid, welke drastisch omlaag gaat ten opzichte van de vorige norm, en dus van invloed op het dimensioneren van draad en kabels. Zo wordt bijvoorbeeld voor 70°C montagesnoer H07V-K 1×2,5 mm² volgens de nieuwe norm de maximale belastbaarheid bijna gehalveerd tot 10A, zoals in het navolgende berekeningsvoorbeeld nader uitgelegd.

Berekeningsvoorbeeld

De maximale stroom Imax wordt volgens IEC 61439-1 (bijlage H) als volgt bepaald; Imax = I30 x k1 x k2

Waar;

I30 = de maximale toegelaten stroom van de specifieke geleider bij 30°C

k1 = de reductiefactor voor de temperatuur van de lucht binnen het omhulsel rondom de geleiders (k1 = 0,61 voor geleidertemperatuur 70°C, omgevingstemperatuur 55°C)

k2 = de reductiefactor voor groepen van meer dan één stroomketen k2 = 0,8 bij 2 circuits

(met verwijzing naar IEC 60364-5)

Voor 70°C montagesnoer H07V-K 1×2,5 mm² geldt dat deze een stroom mag voeren van I30 = 21 A. En dus een maximale stroom bij 55°C en 2 circuits van Imax = 21 x 0,61 x 0,8 = 10 A.

Voor deze beperking zijn nu 2 mogelijkheden om de belastbaarheid te verhogen;

Oplossing 1: Vergroten van de diameter

Het vergroten van de diameter laat toe de maximale stroomsterkte te vergroten, maar heeft een aantal significante nadelen; het werkt kostprijsverhogend door de meerprijs van het koper en langere installatietijd nodig voor het installeren van een dikkere kabel. Tevens kost het meer ruimte door de grotere diameter en buigradius. In de tijd waarbij in de kastenbouw juist alles kleiner wordt, niet wenselijk.

Oplossing 2: Een hogere maximale geleidertemperatuur

Overgaan naar een kabel met een hogere maximale geleidertemperatuur van 90°C geeft de volgende berekening voor montagesnoer H07V2-K 1×2,5 mm², met I30 = 28 A, k1 = 0,76 bij een omgevingstemperatuur van 55°C, en k2 = 0,8 bij 2 circuits: Imax = 28 x 0,76 x 0,8 = 17 A. Een winst van 7 A bij dezelfde doorsnede, tegen slechts een zeer geringe kostprijsverhoging van het PVC, welke relatief veel lager is dan de kostprijsverhoging van koper bij een grotere doorsnede. Daarnaast vereist het niet meer ruimte of langere installatietijd!

Nog een reden om te kiezen voor 90°C montagesnoer is de eis dat wederzijds contact of contact met geleidende delen alleen is toegestaan voor eenaderige geleiders met fundamentele isolatie en een maximaal toegelaten bedrijfstemperatuur van ten minste 90°C, mits er geen uitwendige druk wordt uitgeoefend. Anders moet je bijvoorbeeld afstandstukken gaan gebruiken, wat weer veel tijd en ruimte kost.

Genoeg redenen om te kiezen voor HELUKABEL H05V2-K en H07V2-K 90°C montagesnoer.

U treft een vergelijkend overzicht van de belastbaarheid in de navolgende tabel;

HELUKABEL H05V2-K en H07V2-K 90°C voldoet aan IEC 61439

Samengevat kunnen we stellen dat door het gebruik van HELUKABEL H05V2-K en H07V2-K, die zich onderscheiden door hun hogere maximale geleidertemperatuur van 90°C, het vermogensverlies kleiner wordt dan bij conventioneel montagesnoer met een maximale geleidertemperatuur van 70°, en dus een kostenbesparing oplevert met de voordelen van een kleine diameter. Daarnaast heeft H05V2-K en H07V2-K van HELUKABEL nog een aantal andere voordelen;

HELUKABEL H05V2-K en H07V2-K 90°C montagesnoer:

√ Eigen productie, van Duitse kwaliteit
√ HAR, VDE, CE en RoHS
√ Breed assortiment leverbaar uit voorraad
√ Verkrijgbaar van 0,5 mm² t/m 120mm
√ Diverse dubbele kleuren uit voorraad leverbaar
√ Opmaak in doosjes, ringen, spoelen en vaten
√ Goed (automatisch) stripbaar
√ Isolatie volledig gekleurd en kleurvast
Vanaf 16 mm² koper litze gebundeld, voor betere flexibiliteit en krimping
√ Testspanning 10kV
√ Kosten- en ruimte besparing t.o.v. 70°C montagesnoer

Technische gegevens H05V2-K en H07V2-K

Disclaimer: CALPE kan niet aansprakelijk worden gehouden voor genoemde waardes en berekeningen zoals vermeld op deze pagina. Engineering en installateur is te allen tijde zelf verantwoordelijk voor het juist toepassen van de norm en de installatie.

In de spotlight